Loi du 30 mai 2026 : ce qu'elle retire, à qui, et ce qui aurait pu être fait autrement.
Chaque chiffre renvoie à sa source (Bureau fédéral du Plan, Conseil d'État, Cour des comptes, SFPD, Banque nationale, Moniteur belge). Le regard est syndical et assumé ; les faits, eux, sont vérifiables. Là où une affirmation courante n'est pas démontrée, on le dit.
Chambre, 28 mai 2026, vote n° 49 sur l'ensemble du projet (doc. 56K1405) : 76 oui, 54 non, 8 abstentions.
Source : compte rendu intégral CRIV 56 PLEN 123 ; loi du 30 mai 2026, Moniteur belge du 1er juin 2026.
Source : Tract CGSP Cheminots / ACOD Spoor « Recours », 23/09/2026 (cheminots.be ; acod-spoor.be).
Bureau fédéral du Plan, 13/04/2026. Le Bureau conclut aussi que la pension moyenne baisse malgré l'allongement des carrières, que l'écart de pension entre femmes et hommes augmente chez les salariés et les indépendants, et que le risque de pauvreté augmente.
Comparateur : coche les pistes et regarde ce qu'elles pèsent face à l'effort demandé aux pensions (1,3 point de PIB, ≈ 8,3 milliards € à l'échelle du PIB de 2025). Trois familles, séparées honnêtement :
Le coût de ces dépenses est établi par la Cour des comptes ; aucune institution n'a chiffré ce qu'un ciblage rapporterait. Le curseur, c'est ton hypothèse, affichée comme telle.
Onze propositions publiées dans Syndicats n° 5 (septembre 2026) : 21,2 milliards € par an selon la FGTB (recettes 2026). C'est un chiffrage syndical. Une partie vient du Bureau du Plan, du SPF Finances, de l'ONSS, de l'INAMI ou des mutualités européennes (AIM), le reste de calculs de la FGTB. Certaines propositions recoupent des pistes ci-dessus : cocher l'une décoche l'autre, pour ne pas compter deux fois. fgtb.be/Plan-B ; dossier de presse et sources
Compter les ménages touchés ne suffit pas : perdre l'avantage d'une voiture de société n'est pas renoncer au dentiste. Trois repères, tous sourcés.
La réforme ne vise pas seulement l'avenir : plusieurs conditions nouvelles se calculent sur toute la carrière déjà faite, sous des règles que personne ne pouvait prévoir.
Le gouvernement promet « une période transitoire suffisante » et assure que les plus proches de la pension « ne seront que faiblement impactés » (exposé des motifs, p. 23 et 243). Les syndicats avaient demandé des mesures de transition et des exceptions pour les métiers lourds ; l'enveloppe prévue, environ 500 millions €, a été jugée bien trop faible (VRT NWS, 20/11/2025). Voici ce que le texte prévoit réellement.
Nous avons prévu des périodes de transition énormes. […] Il n'y a aucune personne actuellement proche de sa pension qui se trouve confrontée à une période de deux ou trois ans de prolongement de carrière.
| Né en | Ancienne date (55 ans) | Avec la « transition » | Règle générale (60 ans et 42 ans de carrière) | Âge de départ |
|---|---|---|---|---|
| 1972 | 2027 | 2028 (56 ans) | 2034 (62 ans) | 56 ans grâce à la transition (au lieu de 55) |
| 1974 | 2029 | 2032 (58 ans) | 2036 (62 ans) | 58 ans grâce à la transition (au lieu de 55) |
| 1976 | 2031 | 2036 (60 ans) | 2038 (62 ans) | 60 ans grâce à la transition (au lieu de 55) |
| 1978 | 2033 | 2040 (62 ans) | 2040 (62 ans) | 62 ans : la transition n'apporte plus rien |
| 1980 | 2035 | 2044 (64 ans) | 2042 (62 ans) | 62 ans par la règle générale : la transition ne sert à rien |
| 1983 | 2038 | aucune | 2045 (62 ans) | 62 ans par la règle générale : la transition ne sert à rien |
Calcul BeChef pour un roulant entré à 20 ans, toute sa carrière comme roulant, à temps plein ; la date la plus favorable s'applique. Entré plus tard, la règle générale arrive plus tard et la transition sert un peu plus longtemps. Ta propre date : simulateur BeChef Pension. Texte : DOC 56 1405/001.
| Principe | Ce qui pose question | Qui le soulève |
|---|---|---|
| Standstill art. 23 de la Constitution | Recul sensible de la protection sociale sans justification suffisante ; « reculs significatifs », surtout pour les fonctionnaires. | Conseil d'État (avis sur l'avant-projet) ; recours syndical |
| Égalité et non-discrimination art. 10 et 11 | Les femmes, plus souvent à temps partiel, atteignent moins les 156 jours et sont plus exposées au malus : discrimination indirecte. | Conseil d'État ; CSC ; Bureau du Plan (écart femmes-hommes en hausse) |
| Confiance légitime, droits acquis | Conditions nouvelles appliquées à des années passées ; suppression de l'ancien bonus sans mesure transitoire. | Conseil d'État ; CSC |
| Proportionnalité | Ampleur de la baisse (jusqu'à − 15,2 % de taux de remplacement pour les fonctionnaires en 2070) au regard de l'objectif budgétaire. | CSC |
| Concertation sociale art. 23 de la Constitution (droit à la consultation et à la négociation collective) ; normes de l'OIT sur la négociation collective | Fin de la minorité de blocage syndicale en commission paritaire nationale, qui empêchait de modifier seul le statut et le règlement sur les prestations, les repos et le statut syndical. | CGSP Cheminots / ACOD Spoor : recours annoncé devant la Cour constitutionnelle |
| Protection des biens art. 1er du Protocole 1 à la CEDH | Peut être invoqué pour des droits à pension déjà constitués. | Argument juridique possible ; la Cour européenne laisse une large marge aux États en matière de pensions |
La Libre, 25/02/2026 : l'avis du Conseil d'État ; CSC, 29/05/2026.
Calcul fait avec le moteur de BeChef Pension (barèmes du RGPS 520, Statut chap. XVI, loi du 30 mai 2026, retenues du SFPD). Carrière entière à temps plein dans le grade choisi, en euros d'aujourd'hui. Pour ta carrière réelle (grades successifs, temps partiel, interruptions) : le simulateur complet.
Mon père était cheminot. Mais allez expliquer à quelqu'un qui travaille dans la construction, qui a un âge légal de pension de 66 ans, bientôt 67, que quelqu'un qui roule dans un train peut partir à 55 ans... Bonne chance de faire grève pour ça.
Le rail est en grève depuis 20 jours déjà. Ils exigent que toute la société paie parce qu'ils veulent partir à la pension à 55 ans : c'est tout de même incompréhensible et irresponsable, non ?
Partir à la pension à 55 ans appartient à une autre époque.
Les syndicats bloquent depuis toujours toute modernisation du régime de travail rigide de la SNCB, au détriment du personnel et du voyageur.
Ma patience a ses limites. Le droit de grève n'est pas absolu.
Aujourd'hui, la Belgique a plus besoin d'une Thatcher que de comiques qui promettent l'argent magique.
Nous n'avons retenu que des déclarations publiques, datées et vérifiables à la source. Des propos plus insultants circulent sur les réseaux sociaux, mais sans source fiable nous ne les reprenons pas.
Le coefficient n'est pas supprimé pour tout le monde. La loi le met à 1 dès le 1er janvier 2027 pour toutes les catégories, sauf l'enseignement (hors supérieur), les « services actifs » de la loi de 1844, le cadre opérationnel de la police et les pompiers professionnels. Pour eux, il baisse de 0,005 par an et reste à 1,025 à partir de 2031. Les militaires gardent en plus leur bonification de deux ans pour la pension anticipée. Les cheminots ne sont dans aucune exception.
| Coefficient en 2027 | À partir de 2031 | Âge préférentiel | |
|---|---|---|---|
| Cheminots statutaires (1/48 roulant, 1/55) | 1 | 1 | supprimé (roulants : + 1 à 11 ans) |
| Enseignement (hors supérieur), services actifs, police opérationnelle, pompiers | 1,045 | 1,025 | selon le régime |
| Militaires | bonification de 2 ans élargie (condition de carrière) | supprimé | |
Source : projet de loi devenu la loi du 30 mai 2026, exposé des motifs, DOC 56 1405/001, p. 225 et 233.
| Le gouvernement écrit | Réponse |
|---|---|
| Le tantième préférentiel compensait autrefois les années sans droits à pension avant la nomination ; ce motif « a donc disparu » (p. 225). | Chez nous, le 1/48 ne compensait pas un retard de nomination. Il compensait le travail roulant : 45 % des heures des accompagnateurs tombent la nuit, le samedi ou le dimanche, et le travail de nuit est classé « probablement cancérogène » (CIRC, groupe 2A). Ces raisons n'ont pas disparu. |
| Pour les services actifs, la police et les pompiers, « certains risques spécifiques subsistent » : on garde un coefficient de 1,025 (p. 225). | Le gouvernement admet lui-même qu'un métier pénible mérite un coussin. Le nôtre cumule nuits, week-ends, horaires irréguliers et responsabilité de la sécurité des voyageurs, et il n'a rien. Quant à l'enseignement, le texte ne lui avance aucun risque particulier pour justifier son exception. |
| Une à deux années de travail en plus « ne peut être assimilée à un recul significatif » (p. 233). | Pour un cheminot roulant, ce n'est pas une ou deux années : coefficient, âge préférentiel, 1/60 et salaire de référence tombent en même temps. Le départ recule de 1 à 11 ans selon l'âge. |
| Mettre le coefficient à 1 « permet d'atténuer l'impact du passage au tantième de 1/60 », car on travaille plus longtemps et on accumule plus de droits (p. 233). | Autrement dit : on perd moins de pension… parce qu'on la touche plus tard. Travailler plus longtemps n'est pas une compensation, c'est le prix payé. Le cabinet Jambon répète l'argument face aux chiffres du Bureau du Plan : relever l'âge le plus précoce « mène à une pension plus élevée » (VRT NWS, 13/04/2026). |
Un texte circule sur la reprise du fonds de pension des cheminots par l'État. Nous l'avons vérifié phrase par phrase dans le Moniteur belge.
| Ce qui circule | Verdict | Ce que disent les textes |
|---|---|---|
| La reprise des pensions de la SNCB par l'État a été encadrée par l'arrêté royal du 28 décembre 2005. | Vrai | Arrêté pris en vertu de la loi-programme du 27/12/2005 (art. 159 à 161), publié au Moniteur le 30/12/2005 ; les pensions sont à charge du Trésor public à partir du 1er janvier 2007 (art. 2). |
| Chaque pensionné continuait de percevoir la même pension après le transfert. | Vrai | Art. 2, § 1er : les conditions d'octroi et de calcul applicables au 1er janvier 2007 « seront les mêmes que celles appliquées au 31 décembre 2005 ». Le rapport au Roi ajoute : « Chaque pensionné individuel continuera de percevoir la même pension après le transfert. » |
| L'État prenait en charge la totalité des obligations de pension ; c'est opposable aux bénéficiaires et aux tiers dès la publication. | Vrai | Art. 2 (pensions de retraite et de survie à charge du Trésor public) et art. 3 (reprise « opposable aux bénéficiaires et aux tiers par la publication » au Moniteur belge). |
| Ces règles ne pouvaient plus être modifiées que par une loi. | Vrai nuance | Loi-programme du 27/12/2005, art. 161, § 3 : après le 31/12/2006, les arrêtés pris et confirmés « ne peuvent être modifiés, complétés, remplacés ou abrogés que par loi ». L'arrêté a été confirmé par la loi du 20/07/2006 (art. 70). Nuance : c'est l'arrêté qui est verrouillé ; le Statut lui-même se modifie selon les procédures d'avant 2006 (art. 2, § 2 : dans le respect de l'art. 13 de la loi du 23/07/1926, c'est-à-dire la concertation paritaire). |
| L'arrêté limite la compétence de HR Rail pour toute modification qui augmenterait la charge des pensions. | en partie | Art. 8 : toute modification du Statut qui augmente les pensions doit d'abord être communiquée au Ministre des Pensions, qui a 10 jours pour un avis négatif motivé ; à défaut, HR Rail paie à l'État la valeur actuelle de l'augmentation. C'est un contrôle budgétaire, pas une interdiction. |
| Seul le législateur peut changer le régime : il est donc protégé. | à nuancer | Une loi peut modifier une autre loi : c'est exactement ce qu'a fait la loi du 30 mai 2026. L'arrêté de 2005 n'empêchait pas la réforme ; il obligeait à passer par le Parlement. La force de l'argument est ailleurs : l'État a encaissé 295 millions d'euros et nos cotisations en promettant des règles inchangées. C'est le terrain de la confiance légitime et du standstill (onglet « Règles rétroactives & transition »). |
Sources : Arrêté royal du 28/12/2005 (texte et rapport au Roi) ; version consolidée (Justel) ; loi-programme du 27/12/2005, art. 159 à 161 ; loi du 20/07/2006 portant des dispositions diverses, art. 70 (confirmation, MB 28/07/2006).
Les phrases qu'on entend au comptoir, sur les plateaux et parfois dans la bouche de ministres. Les réponses viennent des textes officiels, des chiffres de HR Rail et des roulements réels.
Ils l'ont dit : Jean-Luc Crucke (Les Engagés), ministre de la Mobilité, 21/02/2025 : « une prise d'otage d'une entreprise et de ses milliers d'usagers » ; Nele Lijnen (Open Vld), 24/04/2014 : « gijzeling van de reizigers ».
En une phrase : un otage est enfermé et menacé ; le voyageur est prévenu huit jours à l'avance, avec un horaire. Et celui qui perd son salaire, c'est le cheminot.
La réforme des pensions n'est qu'un volet. Le même gouvernement démonte le statut, l'employeur unique et les outils sociaux que les cheminots se sont donnés depuis 1926.
L'argument revient à chaque réforme. Nous avons lu les textes européens du quatrième paquet ferroviaire. Ce qu'ils imposent, et ce qu'ils n'imposent pas :
| Ce qu'on nous dit | Verdict | Ce que dit le texte |
|---|---|---|
| « L'Europe impose de scinder la SNCB et Infrabel. » | faux | Directive 2016/2370, considérant 7 : les États membres sont libres de choisir leur modèle d'organisation, de la séparation structurelle totale à l'intégration verticale, avec des garanties d'impartialité. Le gestionnaire d'infrastructure doit être une entité juridiquement distincte, mais il peut rester dans un groupe intégré (article 7). L'Allemagne et l'Autriche ont gardé un groupe. |
| « L'Europe impose de supprimer le statut. » | faux | Règlement 2016/2338, article 4, § 4 bis : les opérateurs doivent respecter le droit social et du travail fixé par le droit européen, le droit national ou les conventions collectives. § 4 ter : la directive 2001/23 (maintien des droits des travailleurs) s'applique quand un changement d'opérateur constitue un transfert d'entreprise. Considérant 14 : les États sont libres d'imposer le transfert du personnel avec ses droits. Aucune ligne n'exige la fin du recrutement statutaire. |
| « En 2032, le contrat de la SNCB devra être mis en concurrence. » | en partie | Le contrat attribué directement fin 2023 ne peut dépasser 10 ans (article 8, § 2), d'où 2032. Mais l'article 5, § 4 bis permet encore d'attribuer directement un contrat ferroviaire si c'est justifié par les caractéristiques du réseau (taille, complexité, services couverts) et si la qualité ou l'efficacité s'améliore, avec des objectifs de performance publics. La mise en concurrence totale est un choix, pas une obligation. |
Textes : règlement (UE) 2016/2338 (modifiant le règlement 1370/2007) ; directive (UE) 2016/2370. Voir aussi RTBF, 03/02/2026 : une attribution directe reste possible pour un réseau complexe.
Ces choix traversent les majorités : la scission a été votée par des gouvernements de toutes les grandes familles traditionnelles. L'argument européen a servi à chaque étape, alors que les textes laissent le choix.
Les syndicats et les mutuelles, eux, c'est vraiment les vampires d'argent public.
Les études citées portent sur des travailleurs de nuit en général (surtout du personnel soignant), pas spécifiquement sur les cheminots : aucune étude publique sur l'espérance de vie des cheminots belges n'a été trouvée. Ce sont des associations statistiques solides et répétées, pas un calcul individuel.
On nous répète que le rail coûte trop cher et que le privé ferait mieux. Les chiffres disent l'inverse : les réseaux qui marchent sont publics et financés. Là où on a privatisé, l'État paie toujours, souvent plus, pendant que des actionnaires encaissent.
On reproche aux cheminots de coûter cher. L'argent public perdu dans le rail l'a été ailleurs : dans des chantiers de prestige et des structures opaques, décidés au sommet.
La liaison ferroviaire vers l'aéroport de Zaventem (ouverte en juin 2012) est le premier partenariat public-privé du rail belge. Sur 678 millions €, Infrabel a payé 388 millions directement ; un consortium privé, Northern Diabolo, a avancé les 290 autres. En échange, la loi du 30 avril 2007 lui garantit trois sources de revenus jusqu'en 2047 : un supplément payé par chaque voyageur de l'aéroport, 9 millions € par an (indexés) versés par Infrabel, et 0,5 % du chiffre d'affaires de tous les trains intérieurs de la SNCB. La loi porte les signatures de Freya Van den Bossche (Budget), Renaat Landuyt (Mobilité), Bruno Tuybens (Entreprises publiques) et Laurette Onkelinx, sous le gouvernement Verhofstadt II (VLD, MR, PS, sp.a-Spirit).
| Ce qui a été fait (partenariat public-privé) | Financement public direct (simulation) | |
|---|---|---|
| Montant à financer | 290 M€ | 290 M€ |
| Coût de l'argent | intérêts bancaires + rendement des actionnaires | taux long terme de l'État belge en 2007 : 4,33 % |
| Total remboursé jusqu'en 2047 | ≥ 1 266 M€ 446 déjà payés + ≈ 820 à venir, hors inflation | ≈ 568 M€ ≈ 16 M€ par an pendant 35 ans |
| Supplément pour le voyageur | 6,90 € par trajet | aucun nécessaire |
| Qui garde la marge | un fonds d'investissement privé | personne : l'argent reste dans le rail |
Calcul BeChef : remboursement d'un emprunt de 290 millions sur 35 ans à 4,33 % (taux des emprunts d'État belges à long terme en 2007, Eurostat), comparé aux montants payés et à payer à Northern Diabolo (Groen, 07/02/2024 ; La Libre, 07/02/2024). Limites : le privé assure aussi l'entretien du tunnel et a porté le risque de chantier, ce qui justifie une partie de l'écart ; les montants sont nominaux. Mais l'entretien de 4,8 km de ligne ne pèse pas des centaines de millions, et le fonds reconnaît lui-même que ses revenus sont protégés contre une baisse de fréquentation.
Un audit de la Cour des comptes donnerait enfin les vrais chiffres, ceux que le contrat tient secrets et que notre simulation ci-dessus a dû reconstituer à partir de sources partielles. À suivre : qui votera pour faire la lumière, et quand.
Ce qu'ils ont dit, en interview ou dans leurs propres textes, face à ce que montrent les faits. Chaque ligne renvoie à sa source : à chacun de juger. Les plus graves sont épinglées plus bas, dans « Ne les croyez plus ».
| Qui | Ils ont dit | Les faits |
|---|---|---|
| Bart De Wever Le Soir, 14/03/2026 | « Nous avons prévu des périodes de transition énormes. » Personne de proche de la pension ne devra travailler « deux ou trois ans » de plus. | Un roulant de 52 ans fin 2026 travaillera 3 ans de plus, de 50 ans 5 ans de plus. La pension pour inaptitude a disparu 4 jours après le vote (onglet 3). |
| Le gouvernement exposé des motifs, p. 243 | Les plus proches de la pension « ne seront que faiblement impactés ». | À un an de sa date, un roulant travaille un an de plus : le temps qui lui restait est doublé (art. 149). |
| Le gouvernement exposé des motifs, p. 233 | Une ou deux années de plus « ne peut être assimilé à un recul significatif ». | Pour les roulants : de 1 à 11 ans de plus selon l'âge, et 7 ans pour un roulant entré à 20 ans et né après 1979. |
| Jan Jambon Het Laatste Nieuws, 12/04/2025 | « Toute la société paie » pour que les cheminots partent à 55 ans. | 32 départs à 55 ans depuis 2020, soit 0,6 % du personnel (La DH, chiffres HR Rail). Chaque statutaire paie 7,5 % de cotisation pension, et l'employeur 8,86 %. |
| Bart De Wever Le Soir, 14/03/2026 | « Quelqu'un qui roule dans un train peut partir à 55 ans. » | Seulement avec 30 ans de services roulants, et avec une pension incomplète. « Une dizaine à peine » de conducteurs l'utilisent (Le Soir, 21/11/2025). |
| Jean-Luc Crucke De Standaard, 22/01/2026 | Le statut coûterait 170 millions de trop à la SNCB d'ici 2032. | Le même gouvernement impose sur tout nouveau statutaire une cotisation patronale de pension qui monte jusqu'à 38 % du salaire en 2029 (loi du 30/05/2026, ONSS). |
| Jean-Luc Crucke De Standaard, 22/01/2026 | « Wij zijn nog de enige » : ailleurs, sans statut, ça marche. | Sans statut, la Deutsche Bahn n'arrive à l'heure qu'à 60 % sur ses grandes lignes, contre 91,7 % pour la SNCB ; 80 % de ses retards viennent de l'infrastructure. Et c'est faux pour le Luxembourg : le « Statut du personnel des chemins de fer luxembourgeois » existe toujours, modifié en 2022 avec des nominations (Mémorial A n° 141/2022) ; les cheminots des CFL ont « le statut de fonctionnaire », et le pays prévoyait d'embaucher 35 à 40 % de personnel en plus (France Bleu) (De Standaard, 13/01/2024). |
| Jean-Luc Crucke De Standaard, 22/01/2026 | Le comité d'escalade « ne veut pas dire que nous supprimons le dialogue social ». | Comité de 9 : 3 syndicalistes, 3 CEO, 3 présidents de conseil d'administration nommés politiquement. Les 6 sièges patronaux atteignent seuls la majorité des deux tiers (RTBF, 13/05/2026). |
| Le cabinet Jambon VRT NWS, 13/04/2026 | Relever l'âge de départ « mène à une pension plus élevée ». | Selon le Bureau du Plan, la pension moyenne baisse de 5,6 % et les plus basses de 12,1 %. Travailler plus longtemps pour toucher moins. |
| L'État, 2005 VRT NWS, 20/11/2025 | Reprise de notre caisse de pension, « avec la promesse qu'on ne toucherait pas à nos pensions » (promesse rappelée par ACV Transcom). | Vingt ans plus tard : 1/60, coefficient supprimé, âge préférentiel éteint, salaire de référence sur toute la carrière. |
| MR (Daniel Bacquelaine, ministre des Pensions) site du MR, gouvernement Michel | « La suppression des régimes spéciaux n'interviendra pas avant l'entrée en vigueur des nouvelles dispositions prenant en compte la pénibilité », et « dans le respect de la concertation sociale ». | En 2026, le MR vote la fin du régime roulant sans aucun régime de pénibilité, et sans négociation réelle sur les pensions. |
| MR argumentaire du 18/03/2026 | « De longues périodes transitoires pour protéger ceux qui sont déjà proches de la retraite. » « Personne ne voit sa pension actuelle touchée. » | La transition double le temps restant des roulants (onglet 3). Et la réforme supprime la péréquation « pour les pensions en cours » des fonctionnaires (exposé des motifs, p. 16). |
| Vooruit site de Vooruit, 11/03/2026 | La réforme parle des « personnes aux métiers physiquement lourds. C'est précisément pour cela que Vooruit est au gouvernement : pour les protéger. » | Le seul régime de pénibilité reconnu au rail, celui des roulants, est supprimé sans rien en échange ; le coefficient n'est gardé que pour l'enseignement, la police et les pompiers. |
| Les Engagés site des Engagés | La réforme « garantit le maintien de l'ensemble des droits acquis » et des dispositifs pour la police, les pompiers, les enseignants et les militaires. | Le coefficient 1,05 disparaît aussi sur les années déjà prestées. Pour les cheminots : rien. |
Aucune grève ou manifestation n'influencera les négociations au gouvernement. Ils peuvent faire grève pour l'éternité, ça ne m'impressionne pas du tout.
Trop is te veel. Il y a eu assez de chances. […] Les syndicats ont eu leur chance.
Avec la réforme Crucke, quand la concertation bloque, le comité d'escalade compte trois présidents de conseil d'administration (SNCB, Infrabel, HR Rail), nommés par le gouvernement (RTBF, 13/05/2026). Ces fauteuils sont depuis longtemps distribués entre les partis.
Le mur des Pinocchio : les affirmations les plus graves, tirées de la rubrique « Peut-on leur faire confiance ? » ci-dessus. Plus il y a de nez, plus l'écart avec les faits est grand.
Un indice d'hostilité envers les cheminots, calculé uniquement sur des faits vérifiables : votes au Parlement, participation aux gouvernements qui ont décidé, propositions de loi, déclarations publiques datées. Chaque case renvoie à sa source. Plus le score est élevé, plus le parti a agi contre les cheminots.
| # | Parti | Réforme des pensions (vote du 28/05/2026)max 3 | Fin du statut, démantèlement de HR Rail (vote du 13/05/2026)max 3 | Service minimum 2017 (vote en séance plénière, 16/11/2017)max 2 | Scission de la SNCB (au gouvernement en 2004-2005 et/ou 2012-2014)max 2 | Proposition de loi pour supprimer la caisse de soins de santé (CSS)max 2 | Proposition de loi contre les syndicats ou les piquets de grèvemax 1 | Déclaration méprisante documentée d'un dirigeantmax 1 | Affirmation démentie par les faitsmax 1 | Indice |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | N-VA | 3pour | 3pour | 2pour | 0— | 2Van Peel, 2015 | 1DOC 56 0732 (2025) | 1Jambon | 1De Wever, Jambon | 13 / 15 |
| 1 | MR | 3pour | 3pour | 2pour | 22004 et 2012 | 0— | 1DOC 56 0686 + 0924 (2025) | 1Bouchez | 1Bacquelaine, argumentaire 2026 | 13 / 15 |
| 3 | Les Engagésex-cdH | 3pour | 3pour | 1abstention | 12012 | 0— | 0— | 1Crucke | 1Crucke, site du parti | 10 / 15 |
| 4 | CD&V | 3pour | 3pour | 2pour | 12012 | 0— | 0— | 0— | 0— | 9 / 15 |
| 4 | Vooruitex-sp.a | 3pour | 3pour | 0contre | 22004 et 2012 | 0— | 0— | 0— | 1site du parti | 9 / 15 |
| 4 | Andersex-Open Vld / VLD | 1abstention | 3pour | 2pour | 22004 et 2012 | 0— | 1DOC 56 0372 (2024) | 0— | 0— | 9 / 15 |
| 7 | Vlaams Belang | 0contre | 1abstention | 1abstention | 0— | 0— | 1DOC 55 1997 (2021) | 0— | 0— | 3 / 15 |
| 8 | PS | 0contre | 0contre | 0contre | 22004 et 2012 | 0— | 0— | 0— | 0— | 2 / 15 |
| 9 | DéFIdonnées partielles | 0contre | 0n.d. | 1abstention | 0— | 0— | 0— | 0— | 0— | 1 / 15 |
| 10 | Ecolo | 0contre | 0contre | 0contre | 0— | 0— | 0— | 0— | 0— | 0 / 15 |
| 10 | Groen | 0contre | 0contre | 0contre | 0— | 0— | 0— | 0— | 0— | 0 / 15 |
| 10 | PTB-PVDA | 0contre | 0contre | 0contre | 0— | 0— | 0— | 0— | 0— | 0 / 15 |
Wet van 30 mei 2026: wat ze afneemt, van wie, en wat anders had gekund.
Elk cijfer verwijst naar zijn bron (Federaal Planbureau, Raad van State, Rekenhof, FPD, Nationale Bank, Belgisch Staatsblad). De blik is vakbondsmatig en daar komen we voor uit; de feiten zijn controleerbaar. Waar een gangbare bewering niet bewezen is, zeggen we het.
Kamer, 28 mei 2026, stemming nr. 49 over het geheel van het ontwerp (doc. 56K1405): 76 ja, 54 neen, 8 onthoudingen.
Bron: integraal verslag CRIV 56 PLEN 123; wet van 30 mei 2026, Belgisch Staatsblad van 1 juni 2026.
Bron: pamflet ACOD Spoor / CGSP Cheminots « Arizona stemt wetten, maar onze strijd gaat door », 23/09/2026 (acod-spoor.be; cheminots.be).
Federaal Planbureau, 13/04/2026. Het Planbureau besluit ook dat het gemiddelde pensioen daalt ondanks de langere loopbanen, dat de pensioenkloof tussen vrouwen en mannen toeneemt bij werknemers en zelfstandigen, en dat het armoederisico stijgt.
Vergelijker: vink de pistes aan en kijk wat ze wegen tegenover de inspanning die van de pensioenen gevraagd wordt (1,3 procentpunt van het bbp, ≈ 8,3 miljard € op de schaal van het bbp van 2025). Drie families, eerlijk gescheiden:
De kostprijs van deze uitgaven is vastgesteld door het Rekenhof; geen enkele instelling heeft berekend wat een gerichtere aanpak zou opbrengen. De schuifregelaar is jouw hypothese, als dusdanig getoond.
Elf voorstellen, gepubliceerd in Syndicats / De nieuwe werker (september 2026): 21,2 miljard € per jaar volgens het ABVV (ontvangsten 2026). Het is een vakbondsbecijfering. Een deel komt van het Planbureau, de FOD Financiën, de RSZ, het RIZIV of de Europese ziekenfondsen (AIM), de rest van berekeningen van het ABVV. Sommige voorstellen overlappen met pistes hierboven: de ene aanvinken vinkt de andere uit, om niet dubbel te tellen. fgtb.be/Plan-B (FR); persdossier en bronnen (FR)
Het aantal geraakte gezinnen tellen volstaat niet: het voordeel van een bedrijfswagen verliezen is niet hetzelfde als afzien van de tandarts. Drie ijkpunten, allemaal met bron.
De hervorming mikt niet alleen op de toekomst: verschillende nieuwe voorwaarden worden berekend op de hele loopbaan die al achter de rug is, onder regels die niemand kon voorzien.
De regering belooft « een voldoende overgangsperiode » en verzekert dat wie het dichtst bij het pensioen staat « slechts licht getroffen » wordt (memorie van toelichting, blz. 23 en 243). De vakbonden hadden overgangsmaatregelen en uitzonderingen voor zware beroepen gevraagd; de voorziene enveloppe, ongeveer 500 miljoen euro, werd veel te laag bevonden (VRT NWS, 20/11/2025). Dit staat er echt in de tekst.
We hebben enorme overgangsperiodes voorzien. […] Niemand die vandaag dicht bij zijn pensioen staat, krijgt te maken met een loopbaanverlenging van twee of drie jaar.
| Geboren in | Oude datum (55 jaar) | Met de « overgang » | Algemene regel (60 jaar en 42 jaar loopbaan) | Vertrekleeftijd |
|---|---|---|---|---|
| 1972 | 2027 | 2028 (56 jaar) | 2034 (62 jaar) | 56 jaar dankzij de overgang (in plaats van 55) |
| 1974 | 2029 | 2032 (58 jaar) | 2036 (62 jaar) | 58 jaar dankzij de overgang (in plaats van 55) |
| 1976 | 2031 | 2036 (60 jaar) | 2038 (62 jaar) | 60 jaar dankzij de overgang (in plaats van 55) |
| 1978 | 2033 | 2040 (62 jaar) | 2040 (62 jaar) | 62 jaar: de overgang brengt niets meer op |
| 1980 | 2035 | 2044 (64 jaar) | 2042 (62 jaar) | 62 jaar via de algemene regel: de overgang dient tot niets |
| 1983 | 2038 | geen | 2045 (62 jaar) | 62 jaar via de algemene regel: de overgang dient tot niets |
Berekening BeChef voor rijdend personeel in dienst op 20 jaar, de hele loopbaan rijdend, voltijds; de gunstigste datum geldt. Wie later begon, bereikt de algemene regel later en heeft iets langer baat bij de overgang. Je eigen datum: BeChef Pension-simulator. Tekst: DOC 56 1405/001.
| Beginsel | Wat vragen oproept | Wie het aankaart |
|---|---|---|
| Standstill art. 23 van de Grondwet | Aanzienlijke achteruitgang van de sociale bescherming zonder voldoende verantwoording; « aanzienlijke achteruitgang », vooral voor de ambtenaren. | Raad van State (advies over het voorontwerp); vakbondsberoep |
| Gelijkheid en non-discriminatie art. 10 en 11 | Vrouwen, vaker deeltijds, halen minder vaak de 156 dagen en lopen meer risico op de malus: indirecte discriminatie. | Raad van State; ACV; Planbureau (grotere kloof vrouwen-mannen) |
| Rechtmatig vertrouwen, verworven rechten | Nieuwe voorwaarden toegepast op voorbije jaren; afschaffing van de oude bonus zonder overgangsmaatregel. | Raad van State; ACV |
| Evenredigheid | Omvang van de daling (tot − 15,2 % vervangingsratio voor de ambtenaren in 2070) tegenover het budgettaire doel. | ACV |
| Sociaal overleg art. 23 van de Grondwet (recht op raadpleging en collectief onderhandelen); IAO-normen over collectief onderhandelen | Einde van de vakbondsblokkeringsminderheid in het nationaal paritair comité, die verhinderde dat het statuut en de reglementering over prestaties, rust en het syndicaal statuut eenzijdig werden gewijzigd. | ACOD Spoor / CGSP Cheminots: beroep aangekondigd bij het Grondwettelijk Hof |
| Bescherming van eigendom art. 1 van het Eerste Protocol bij het EVRM | Kan worden ingeroepen voor reeds opgebouwde pensioenrechten. | Mogelijk juridisch argument; het Europees Hof laat de staten een ruime marge inzake pensioenen |
La Libre, 25/02/2026: het advies van de Raad van State; ACV-CSC, 29/05/2026.
Berekend met de rekenmodule van BeChef Pension (weddeschalen ARPS 520, Statuut hfst. XVI, wet van 30 mei 2026, inhoudingen van de FPD). Volledige loopbaan voltijds in de gekozen graad, in euro van vandaag. Voor je echte loopbaan (opeenvolgende graden, deeltijd, onderbrekingen): de volledige simulator.
Mijn vader was spoorman. Maar ga iemand die in de bouw werkt, met een wettelijke pensioenleeftijd van 66, binnenkort 67, maar eens uitleggen dat iemand die op een trein rijdt op 55 kan vertrekken... Veel succes om daarvoor te staken.
Het spoor staakt nu al 20 dagen. Zij eisen dat de hele maatschappij moet opdraaien omdat zij op hun 55ste met pensioen willen gaan: dat is toch onbegrijpelijk en onverantwoord?
Op 55 jaar met pensioen gaan hoort bij een ander tijdperk.
De vakbonden houden al sinds jaar en dag elke modernisering van het rigide arbeidsregime van de NMBS tegen, ten koste van het spoorpersoneel en de reiziger.
Mijn geduld heeft zijn grenzen. Het stakingsrecht is niet absoluut.
Vandaag heeft België meer nood aan een Thatcher dan aan komieken die magisch geld beloven.
We hebben enkel openbare, gedateerde en aan de bron controleerbare uitspraken opgenomen. Er circuleren beledigender uitspraken op sociale media, maar zonder betrouwbare bron nemen we ze niet over.
De coëfficiënt wordt niet voor iedereen afgeschaft. De wet zet hem vanaf 1 januari 2027 op 1 voor alle categorieën, behalve het onderwijspersoneel (buiten het hoger onderwijs), de « actieve diensten » van de wet van 1844, het operationeel kader van de politie en de beroepsbrandweerlieden. Voor hen daalt hij met 0,005 per jaar en blijft hij vanaf 2031 op 1,025. Militairen behouden bovendien hun bonificatie van twee jaar voor het vervroegd pensioen. Spoorpersoneel valt onder geen enkele uitzondering.
| Coëfficiënt in 2027 | Vanaf 2031 | Preferentiële leeftijd | |
|---|---|---|---|
| Statutair spoorpersoneel (1/48 rijdend, 1/55) | 1 | 1 | afgeschaft (rijdend: + 1 tot 11 jaar) |
| Onderwijs (buiten hoger onderwijs), actieve diensten, operationele politie, brandweer | 1,045 | 1,025 | volgens het stelsel |
| Militairen | uitgebreide bonificatie van 2 jaar (loopbaanvoorwaarde) | afgeschaft | |
Bron: wetsontwerp dat de wet van 30 mei 2026 werd, memorie van toelichting, DOC 56 1405/001, blz. 225 en 233.
| De regering schrijft | Antwoord |
|---|---|
| Het preferentieel tantième compenseerde vroeger de jaren zonder pensioenrechten vóór de benoeming; die reden « is dus verdwenen » (blz. 225). | Bij ons compenseerde 1/48 geen late benoeming, maar het rijdend werk: 45 % van de uren van de treinbegeleiders valt 's nachts, op zaterdag of zondag, en nachtwerk is « waarschijnlijk kankerverwekkend » (IARC, groep 2A). Die redenen zijn niet verdwenen. |
| Voor actieve diensten, politie en brandweer « blijven bepaalde specifieke risico's bestaan »: daarom een coëfficiënt van 1,025 (blz. 225). | De regering geeft zelf toe dat zwaar werk een buffer verdient. Ons werk combineert nachten, weekends, onregelmatige uren en de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de reizigers, en krijgt niets. Voor het onderwijs noemt de tekst geen enkel specifiek risico om de uitzondering te rechtvaardigen. |
| Een tot twee jaar langer werken « kan niet worden gelijkgesteld met een aanzienlijke achteruitgang » (blz. 233). | Voor rijdend spoorpersoneel gaat het niet om een of twee jaar: coëfficiënt, preferentiële leeftijd, 1/60 en referentiewedde vallen tegelijk weg. Het vertrek schuift 1 tot 11 jaar op volgens de leeftijd. |
| De coëfficiënt op 1 zetten « verzacht de impact van de overgang naar 1/60 », want men werkt langer en bouwt meer rechten op (blz. 233). | Met andere woorden: je verliest minder pensioen… omdat je het later krijgt. Langer werken is geen compensatie, het is de prijs. Het kabinet-Jambon herhaalt dat argument tegenover de cijfers van het Planbureau: de vroegst mogelijke pensioenleeftijd verhogen « leidt tot een hoger pensioen » (VRT NWS, 13/04/2026). |
Er circuleert een tekst over de overname van het pensioenfonds van het spoorpersoneel door de Staat. We hebben hem zin per zin nagekeken in het Belgisch Staatsblad.
| Wat circuleert | Oordeel | Wat de teksten zeggen |
|---|---|---|
| De overname van de NMBS-pensioenen door de Staat werd geregeld door het koninklijk besluit van 28 december 2005. | Juist | Besluit genomen op grond van de programmawet van 27/12/2005 (art. 159 tot 161), bekendgemaakt in het Staatsblad op 30/12/2005; de pensioenen zijn ten laste van de Staatskas vanaf 1 januari 2007 (art. 2). |
| Elke gepensioneerde bleef na de overdracht hetzelfde pensioen ontvangen. | Juist | Art. 2, § 1: de toekennings- en berekeningsvoorwaarden van toepassing op 1 januari 2007 « zullen dezelfde zijn als deze toegepast op 31 december 2005 ». Het verslag aan de Koning voegt toe: « Elke individuele gepensioneerde zal na overdracht hetzelfde pensioen blijven ontvangen. » |
| De Staat nam alle pensioenverplichtingen over; dat is tegenstelbaar aan de begunstigden en derden vanaf de bekendmaking. | Juist | Art. 2 (rust- en overlevingspensioenen ten laste van de Staatskas) en art. 3 (overname « tegenstelbaar aan de begunstigden en derden door de bekendmaking » in het Belgisch Staatsblad). |
| Die regels konden enkel nog bij wet gewijzigd worden. | Juist nuance | Programmawet van 27/12/2005, art. 161, § 3: na 31/12/2006 kunnen de genomen en bekrachtigde besluiten « enkel bij wet worden gewijzigd, aangevuld, vervangen of opgeheven ». Het besluit werd bekrachtigd door de wet van 20/07/2006 (art. 70). Nuance: het besluit is vergrendeld; het Statuut zelf wordt gewijzigd volgens de procedures van vóór 2006 (art. 2, § 2: met respect voor art. 13 van de wet van 23/07/1926, dus het paritair overleg). |
| Het besluit beperkt de bevoegdheid van HR Rail voor elke wijziging die de pensioenlast zou verhogen. | gedeeltelijk | Art. 8: elke wijziging van het Statuut die de pensioenen verhoogt, moet vooraf aan de minister van Pensioenen worden meegedeeld, die 10 dagen heeft voor een gemotiveerd negatief advies; zo niet betaalt HR Rail de Staat de actuele waarde van de verhoging. Het is een budgettaire controle, geen verbod. |
| Enkel de wetgever kan het stelsel veranderen: het is dus beschermd. | te nuanceren | Een wet kan een andere wet wijzigen: dat is precies wat de wet van 30 mei 2026 deed. Het besluit van 2005 verhinderde de hervorming niet; het verplichtte om via het Parlement te gaan. De kracht van het argument ligt elders: de Staat ontving 295 miljoen euro en onze bijdragen met de belofte van ongewijzigde regels. Dat is het terrein van het rechtmatig vertrouwen en de standstill (tabblad « Retroactieve regels & overgang »). |
Bronnen: Koninklijk besluit van 28/12/2005 (tekst en verslag aan de Koning); geconsolideerde versie (Justel); programmawet van 27/12/2005, art. 159 tot 161; wet van 20/07/2006 houdende diverse bepalingen, art. 70 (bekrachtiging, BS 28/07/2006).
De zinnen die je hoort aan de toog, in praatprogramma's en soms uit de mond van ministers. De antwoorden komen uit de officiële teksten, de cijfers van HR Rail en de echte dienstroosters.
Ze zeiden het: Nele Lijnen (Open Vld), 24/04/2014: « de gijzeling van de reizigers »; Jean-Luc Crucke (Les Engagés), minister van Mobiliteit, 21/02/2025: « une prise d'otage d'une entreprise et de ses milliers d'usagers » (een gijzeling van een bedrijf en zijn duizenden gebruikers).
In één zin: een gijzelaar wordt opgesloten en bedreigd; de reiziger wordt acht dagen vooraf verwittigd, met een dienstregeling. En wie zijn loon verliest, is de spoorman.
De pensioenhervorming is maar één luik. Dezelfde regering ontmantelt het statuut, de ene werkgever en de sociale instrumenten die het spoorpersoneel zich sinds 1926 heeft gegeven.
Het argument komt bij elke hervorming terug. We lazen de Europese teksten van het vierde spoorwegpakket. Wat ze opleggen, en wat niet:
| Wat men ons zegt | Oordeel | Wat de tekst zegt |
|---|---|---|
| « Europa verplicht de splitsing van NMBS en Infrabel. » | onjuist | Richtlijn 2016/2370, overweging 7: de lidstaten kiezen vrij hun organisatiemodel, van volledige structurele scheiding tot verticale integratie, met waarborgen voor onpartijdigheid. De infrastructuurbeheerder moet een juridisch aparte entiteit zijn, maar kan in een geïntegreerde groep blijven (artikel 7). Duitsland en Oostenrijk behielden een groep. |
| « Europa verplicht de afschaffing van het statuut. » | onjuist | Verordening 2016/2338, artikel 4, § 4 bis: de operatoren moeten het sociaal en arbeidsrecht naleven dat is vastgelegd in het Europees recht, het nationaal recht of collectieve overeenkomsten. § 4 ter: richtlijn 2001/23 (behoud van de rechten van de werknemers) geldt wanneer een wissel van operator een overgang van onderneming is. Overweging 14: de lidstaten mogen de overname van het personeel met zijn rechten opleggen. Geen enkele regel eist het einde van de statutaire aanwerving. |
| « In 2032 moet het contract van de NMBS in concurrentie. » | gedeeltelijk | Het eind 2023 rechtstreeks gegunde contract mag niet langer dan 10 jaar lopen (artikel 8, § 2), vandaar 2032. Maar artikel 5, § 4 bis laat nog altijd een rechtstreekse gunning toe als de kenmerken van het net (omvang, complexiteit, diensten) dat rechtvaardigen en de kwaliteit of efficiëntie verbetert, met openbare prestatiedoelen. Volledige concurrentie is een keuze, geen verplichting. |
Teksten: verordening (EU) 2016/2338 (tot wijziging van verordening 1370/2007); richtlijn (EU) 2016/2370. Zie ook RTBF, 03/02/2026 (FR): een rechtstreekse gunning blijft mogelijk voor een complex net.
Deze keuzes gaan over de meerderheden heen: de splitsing werd gestemd door regeringen van alle grote traditionele families. Het Europese argument werd bij elke stap gebruikt, terwijl de teksten de keuze laten.
De vakbonden en de ziekenfondsen, dat zijn echt de vampiers van het overheidsgeld.
De aangehaalde studies gaan over nachtwerkers in het algemeen (vooral zorgpersoneel), niet specifiek over spoorwegpersoneel: we vonden geen openbare studie over de levensverwachting van het Belgische spoorpersoneel. Het gaat om sterke en herhaalde statistische verbanden, niet om een individuele berekening.
Men herhaalt dat het spoor te duur is en dat de privé het beter zou doen. De cijfers zeggen het omgekeerde: de netten die werken zijn publiek en gefinancierd. Waar men privatiseerde, betaalt de Staat nog altijd, vaak meer, terwijl aandeelhouders cashen.
Men verwijt het spoorpersoneel dat het te veel kost. Het overheidsgeld dat in het spoor verloren ging, verdween elders: in prestigeprojecten en ondoorzichtige structuren, beslist aan de top.
De spoorverbinding naar de luchthaven van Zaventem (open sinds juni 2012) is de eerste publiek-private samenwerking van het Belgische spoor. Van de 678 miljoen € betaalde Infrabel 388 miljoen rechtstreeks; een privéconsortium, Northern Diabolo, schoot de andere 290 voor. In ruil garandeert de wet van 30 april 2007 het drie inkomstenbronnen tot 2047: een toeslag betaald door elke luchthavenreiziger, 9 miljoen € per jaar (geïndexeerd) van Infrabel, en 0,5 % van de omzet van alle binnenlandse NMBS-treinen. De wet draagt de handtekeningen van Freya Van den Bossche (Begroting), Renaat Landuyt (Mobiliteit), Bruno Tuybens (Overheidsbedrijven) en Laurette Onkelinx, onder de regering-Verhofstadt II (VLD, MR, PS, sp.a-Spirit).
| Wat er gedaan is (publiek-private samenwerking) | Rechtstreekse publieke financiering (simulatie) | |
|---|---|---|
| Te financieren bedrag | 290 M€ | 290 M€ |
| Kostprijs van het geld | bankintresten + rendement van de aandeelhouders | langetermijnrente van de Belgische Staat in 2007: 4,33 % |
| Totaal terugbetaald tot 2047 | ≥ 1 266 M€ 446 al betaald + ≈ 820 nog te betalen, zonder inflatie | ≈ 568 M€ ≈ 16 M€ per jaar gedurende 35 jaar |
| Toeslag voor de reiziger | 6,90 € per rit | niet nodig |
| Wie houdt de marge | een privé-investeringsfonds | niemand: het geld blijft in het spoor |
Berekening BeChef: terugbetaling van een lening van 290 miljoen over 35 jaar aan 4,33 % (rente op Belgische langetermijnstaatsleningen in 2007, Eurostat), vergeleken met de bedragen betaald en te betalen aan Northern Diabolo (Groen, 07/02/2024; La Libre, 07/02/2024 (FR)). Beperkingen: de privé zorgt ook voor het onderhoud van de tunnel en droeg het bouwrisico, wat een deel van het verschil verklaart; de bedragen zijn nominaal. Maar het onderhoud van 4,8 km lijn weegt geen honderden miljoenen, en het fonds erkent zelf dat zijn inkomsten beschermd zijn tegen een daling van het aantal reizigers.
Een audit van het Rekenhof zou eindelijk de echte cijfers opleveren, die het contract geheimhoudt en die onze simulatie hierboven uit gedeeltelijke bronnen moest reconstrueren. Wordt vervolgd: wie stemt om klaarheid te scheppen, en wanneer.
Wat ze zeiden, in interviews of in hun eigen teksten, tegenover wat de feiten tonen. Elke lijn verwijst naar haar bron: oordeel zelf. De ergste staan verderop, in « Geloof ze niet meer ».
| Wie | Ze zeiden | De feiten |
|---|---|---|
| Bart De Wever Le Soir, 14/03/2026 (FR) | « We hebben enorme overgangsperiodes voorzien. » Niemand die dicht bij zijn pensioen staat, zou « twee of drie jaar » langer moeten werken (vertaling BeChef). | Rijdend personeel van 52 jaar eind 2026 werkt 3 jaar langer, van 50 jaar 5 jaar langer. Het pensioen wegens ongeschiktheid verdween 4 dagen na de stemming (tabblad 3). |
| De regering memorie van toelichting, blz. 243 | Wie het dichtst bij het pensioen staat, wordt « slechts licht getroffen ». | Op een jaar van zijn datum werkt rijdend personeel een jaar langer: de resterende tijd wordt verdubbeld (art. 149). |
| De regering memorie van toelichting, blz. 233 | Een of twee jaar langer « kan niet worden gelijkgesteld met een aanzienlijke achteruitgang ». | Voor rijdend personeel: 1 tot 11 jaar langer volgens de leeftijd, en 7 jaar voor wie op 20 begon en na 1979 geboren is. |
| Jan Jambon Het Laatste Nieuws, 12/04/2025 | « De hele maatschappij moet opdraaien » opdat spoorlui op 55 vertrekken. | 32 vertrekken op 55 sinds 2020, of 0,6 % van het personeel (La DH, cijfers HR Rail (FR)). Elke statutair betaalt 7,5 % pensioenbijdrage, de werkgever 8,86 %. |
| Bart De Wever Le Soir, 14/03/2026 (FR) | « Iemand die op een trein rijdt, kan op 55 vertrekken. » (vertaling BeChef) | Enkel met 30 jaar rijdende dienst, en met een onvolledig pensioen. « Amper een tiental » bestuurders gebruikt het (Le Soir, 21/11/2025 (FR)). |
| Jean-Luc Crucke De Standaard, 22/01/2026 | Het statuut zou de NMBS tegen 2032 170 miljoen te veel kosten. | Dezelfde regering legt op elke nieuwe statutaire een werkgeversbijdrage voor pensioen op die oploopt tot 38 % van het loon in 2029 (wet van 30/05/2026, RSZ). |
| Jean-Luc Crucke De Standaard, 22/01/2026 | « Wij zijn nog de enige »: elders werkt het zonder statuut. | Zonder statuut rijdt de Deutsche Bahn maar 60 % van haar langeafstandstreinen op tijd, tegenover 91,7 % bij de NMBS; 80 % van haar vertragingen komt van de infrastructuur. En het is fout voor Luxemburg: het « statuut van het personeel van de Luxemburgse spoorwegen » bestaat nog altijd, gewijzigd in 2022 met benoemingen (Mémorial A nr. 141/2022 (FR)); het CFL-personeel heeft « het statuut van ambtenaar », en het land plande 35 tot 40 % meer personeel (France Bleu (FR)) (De Standaard, 13/01/2024). |
| Jean-Luc Crucke De Standaard, 22/01/2026 | Het escalatiecomité « wil niet zeggen dat we de sociale dialoog afschaffen ». | Comité van 9: 3 vakbondsmensen, 3 CEO's, 3 politiek benoemde voorzitters van raden van bestuur. De 6 werkgeverszetels halen alleen al de tweederdemeerderheid (RTBF, 13/05/2026 (FR)). |
| Het kabinet-Jambon VRT NWS, 13/04/2026 | De pensioenleeftijd verhogen « leidt tot een hoger pensioen ». | Volgens het Planbureau daalt het gemiddelde pensioen met 5,6 % en de laagste pensioenen met 12,1 %. Langer werken om minder te krijgen. |
| De Staat, 2005 VRT NWS, 20/11/2025 | Overname van onze pensioenkas, « met de belofte dat er niet aan onze pensioenen zou geraakt worden » (belofte in herinnering gebracht door ACV Transcom). | Twintig jaar later: 1/60, coëfficiënt afgeschaft, preferentiële leeftijd uitdovend, referentiewedde op de hele loopbaan. |
| MR (Daniel Bacquelaine, pensioenminister) website MR, regering-Michel (FR) | « De afschaffing van de bijzondere stelsels zal niet gebeuren vóór de inwerkingtreding van de nieuwe regels die rekening houden met zwaar werk », en « met respect voor het sociaal overleg » (vertaling BeChef). | In 2026 stemt de MR voor het einde van het rijdend stelsel zonder enige regeling voor zwaar werk, en zonder echte onderhandeling over de pensioenen. |
| MR argumentarium van 18/03/2026 (FR) | « Lange overgangsperiodes om wie al dicht bij het pensioen staat te beschermen. » « Niemand ziet zijn huidige pensioen geraakt. » (vertaling BeChef) | De overgang verdubbelt de resterende tijd van het rijdend personeel (tabblad 3). En de hervorming schaft de perequatie af « voor de lopende pensioenen » van ambtenaren (memorie van toelichting, blz. 16). |
| Vooruit website Vooruit, 11/03/2026 | De hervorming gaat « over mensen met fysiek zware beroepen. Precies daarom zit Vooruit in de regering: om hen te beschermen. » | Het enige erkende stelsel voor zwaar werk bij het spoor, dat van het rijdend personeel, wordt afgeschaft zonder vervanging; de coëfficiënt blijft enkel voor onderwijs, politie en brandweer. |
| Les Engagés website Les Engagés (FR) | De hervorming « garandeert het behoud van alle verworven rechten » en regelingen voor politie, brandweer, leerkrachten en militairen (vertaling BeChef). | De coëfficiënt 1,05 verdwijnt ook op de al gepresteerde jaren. Voor het spoorpersoneel: niets. |
Geen enkele staking of betoging zal de onderhandelingen in de regering beïnvloeden. Ze mogen staken tot in de eeuwigheid, dat maakt helemaal geen indruk op mij.
Trop is te veel. Er zijn genoeg kansen geweest. […] De bonden hebben hun kans gehad.
Met de hervorming-Crucke telt het escalatiecomité, als het overleg vastloopt, drie voorzitters van raden van bestuur (NMBS, Infrabel, HR Rail), benoemd door de regering (RTBF, 13/05/2026 (FR)). Die zetels worden al lang tussen de partijen verdeeld.
De Pinokkiomuur: de ergste uitspraken uit de rubriek « Kunnen we hen vertrouwen? » hierboven. Hoe meer neuzen, hoe groter de kloof met de feiten.
Een index van vijandigheid tegenover het spoorpersoneel, enkel berekend op controleerbare feiten: stemmingen in het Parlement, deelname aan de regeringen die beslisten, wetsvoorstellen, gedateerde openbare uitspraken. Elk vak verwijst naar zijn bron. Hoe hoger de score, hoe meer de partij tegen het spoorpersoneel heeft gehandeld.
| # | Partij | Pensioenhervorming (stemming 28/05/2026)max 3 | Einde statuut, ontmanteling HR Rail (stemming 13/05/2026)max 3 | Minimale dienstverlening 2017 (plenaire stemming, 16/11/2017)max 2 | Splitsing NMBS (in de regering in 2004-2005 en/of 2012-2014)max 2 | Wetsvoorstel om de Kas der Geneeskundige Verzorging af te schaffenmax 2 | Wetsvoorstel tegen vakbonden of stakingspostenmax 1 | Gedocumenteerde minachtende uitspraak van een kopstukmax 1 | Uitspraak weerlegd door de feitenmax 1 | Index |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | N-VA | 3voor | 3voor | 2voor | 0— | 2Van Peel, 2015 | 1DOC 56 0732 (2025) | 1Jambon | 1De Wever, Jambon | 13 / 15 |
| 1 | MR | 3voor | 3voor | 2voor | 22004 en 2012 | 0— | 1DOC 56 0686 + 0924 (2025) | 1Bouchez | 1Bacquelaine, argumentarium 2026 | 13 / 15 |
| 3 | Les Engagésex-cdH | 3voor | 3voor | 1onthouding | 12012 | 0— | 0— | 1Crucke | 1Crucke, partijwebsite | 10 / 15 |
| 4 | CD&V | 3voor | 3voor | 2voor | 12012 | 0— | 0— | 0— | 0— | 9 / 15 |
| 4 | Vooruitex-sp.a | 3voor | 3voor | 0tegen | 22004 en 2012 | 0— | 0— | 0— | 1partijwebsite | 9 / 15 |
| 4 | Andersex-Open Vld / VLD | 1onthouding | 3voor | 2voor | 22004 en 2012 | 0— | 1DOC 56 0372 (2024) | 0— | 0— | 9 / 15 |
| 7 | Vlaams Belang | 0tegen | 1onthouding | 1onthouding | 0— | 0— | 1DOC 55 1997 (2021) | 0— | 0— | 3 / 15 |
| 8 | PS | 0tegen | 0tegen | 0tegen | 22004 en 2012 | 0— | 0— | 0— | 0— | 2 / 15 |
| 9 | DéFIonvolledige gegevens | 0tegen | 0n.b. | 1onthouding | 0— | 0— | 0— | 0— | 0— | 1 / 15 |
| 10 | Ecolo | 0tegen | 0tegen | 0tegen | 0— | 0— | 0— | 0— | 0— | 0 / 15 |
| 10 | Groen | 0tegen | 0tegen | 0tegen | 0— | 0— | 0— | 0— | 0— | 0 / 15 |
| 10 | PTB-PVDA | 0tegen | 0tegen | 0tegen | 0— | 0— | 0— | 0— | 0— | 0 / 15 |